Wij zien regelmatig dat traplopen voor ouderen minder vanzelfsprekend wordt. Waar dit eerst zonder nadenken gebeurde, kan het door veranderingen in balans, spierkracht of vertrouwen steeds meer moeite kosten. Dit kan leiden tot onzekerheid en soms tot het vermijden van de trap, waardoor delen van de woning minder gebruikt worden.
Veranderingen bij traplopen
Moeite met traplopen ontstaat vaak geleidelijk. Factoren als afname van spierkracht, balansproblemen, stijfheid in gewrichten en verminderd spelen hierbij vaak een belangrijke rol. Daarnaast heeft de inrichting van de trap zelf invloed. Denk aan steile of smalle treden, een glad oppervlak of het ontbreken van een goede leuning. Bovendien kan angst om te vallen invloed hebben op de manier waarop iemand de trap gebruikt, waardoor de looptechniek en balans minder soepel verloopt.
We kijken daarom niet alleen naar de fysieke mogelijkheden, maar bespreken en beoordelen ook andere aspecten die het traplopen kunnen beïnvloeden.
Gevolgen voor het dagelijks functioneren
Wanneer traplopen minder veilig of comfortabel voelt, kan dit gevolgen hebben voor het gebruik van de woning. Sommige mensen kiezen ervoor om minder vaak naar boven te gaan of activiteiten anders te organiseren, om een valpartij te voorkomen. Dit kan invloed hebben op de zelfstandigheid en het dagelijks ritme, wat we in de praktijk helaas nog te vaak tegenkomen.
In zulke gevallen komen wij graag langs om de situatie te beoordelen en de mogelijkheden te bespreken. We kijken hierbij naar het geheel: de persoon, de activiteit en de woonomgeving. Wij analyseren hoe het traplopen verloopt en waar mogelijke risico’s of knelpunten liggen, waarbij we o.a. kijken naar de mobiliteit, veiligheid en het vertrouwen in bewegen.
Oefenen en aanleren van strategieën
Een belangrijk onderdeel van de begeleiding is het aanleren van een veilige manier van traplopen. Door samen te oefenen en te herhalen, kan het vertrouwen in het traplopen toenemen. Afhankelijk van de situatie kan aandacht zijn voor:
- het gebruiken van de leuning op een effectieve manier
- het aanpassen van tempo en ritme
- het bewust plaatsen van de voeten
- het omgaan met onzekerheid tijdens het traplopen
Aanpassingen in en rond de trap
Naast het oefenen kan het nodig zijn om de situatie in huis aan te passen. Deze aanpassingen dragen bij aan een veiligere situatie. Denk aan:
- het plaatsen van een extra leuning
- betere verlichting op en rondom de trap
- antislipvoorzieningen op de treden
- het vrijhouden van de trap van obstakels
Wanneer traplopen niet meer haalbaar is
In sommige situaties blijkt dat traplopen niet meer veilig of haalbaar is, ondanks oefening en aanpassingen. In dat geval kan een traplift een passende oplossing zijn. Een ergotherapeut kan meedenken over deze keuze en ondersteunen bij het in kaart brengen van de noodzaak en mogelijkheden, bijvoorbeeld in het kader van een aanvraag via de gemeente.
Behoud van zelfstandigheid
Het doel van de begeleiding is dat cliënten hun woning zo veilig en volledig mogelijk kunnen blijven gebruiken. Door tijdig aandacht te besteden aan traplopen en passende oplossingen te zoeken, kan de zelfstandigheid langer behouden blijven.
Bij Vial Ergotherapie staat maatwerk centraal, afgestemd op de persoonlijke situatie en mogelijkheden van de cliënt.
