Voor veel mensen zijn huishoudelijke taken een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven. Even stofzuigen, de was doen of een maaltijd bereiden kost doorgaans weinig moeite. Voor mensen met COPD kunnen deze alledaagse huishoudelijke activiteiten echter behoorlijk zwaar zijn. Benauwdheid, vermoeidheid en een verminderde belastbaarheid zorgen ervoor dat het uitvoeren van deze activiteiten niet alleen meer tijd, maar ook meer energie vraagt. Daardoor kan het huishouden een voortdurende bron van stress en onzekerheid worden.
Huishoudelijke activiteiten vragen veel inspanning
COPD is een chronische aandoening van de longen waarbij de luchtwegen vernauwd zijn. Hierdoor wordt het moeilijker om lucht in en uit te ademen. Tijdens inspanning, hoe licht ook, vraagt het lichaam meer zuurstof en gaat de ademhaling omhoog. Bij COPD kan dit al snel leiden tot kortademigheid.
- Verhoogde ademarbeid: Omdat het lichaam harder moet werken om voldoende lucht binnen te krijgen, is de ademhaling vaak sneller en oppervlakkiger. Dat kost veel energie, waardoor dagelijkse taken zwaarder aanvoelen dan voorheen.
- Afgenomen spierkracht en conditie: Veel mensen met COPD bewegen minder omdat inspanning klachten oproept. Hierdoor kan de spierkracht afnemen, vooral in de benen en armen. Minder kracht betekent dat zelfs lichte handelingen, zoals een boodschappenkrat tillen of een bed opmaken, meer inspanning vergen.
- Invloed van houding en beweging: Huishoudelijke taken vragen vaak bewegingen die de ademhaling belasten. Denk aan bukken, draaien, reiken, tillen of boven het hoofd werken. Deze houdingen kunnen ervoor zorgen dat de borstkas minder goed kan uitzetten, waardoor ademhalen moeilijker wordt.
Knelpunten bij huishoudelijke activiteiten en COPD
1. Inspannende taken zoals schoonmaken
Stofzuigen, dweilen, boenen en ramen lappen behoren tot de meest vermoeiende activiteiten. Ze vragen veel arm- en rompkracht, en het is moeilijk om hier een rustig tempo in te houden. Dit kan al snel leiden tot benauwdheid en vermoeidheid.
2. Boven schouderhoogte werken
Wanneer de armen worden opgetild, kunnen belangrijke ademhalingsspieren minder goed hun werk doen. Hierdoor voelen activiteiten zoals gordijnen ophangen, hoge kasten inruimen of bovenkasten afnemen extra zwaar.
3. Bukken, knielen en hurken
Taken dicht bij de grond, zoals de vaatwasser uitruimen, een lage kast schoonmaken of kleding uit een wasmand pakken — kunnen de ademhaling belemmeren. Bovendien kost het opstaan uit een hurk- of knielhouding soms veel kracht.
4. Taken die tijdsdruk of tempo vereisen
Veel huishoudelijke klusjes worden ‘even snel’ gedaan. Voor iemand met COPD is dit tempo vaak te hoog. Zodra activiteiten elkaar snel opvolgen zonder herstelmoment, ontstaat overbelasting.
5. Boodschappen doen en tillen
Boodschappen doen combineert lopen, bukken, tillen en soms langere afstanden overbruggen. Voor mensen met COPD is dit een complexe activiteit waarbij zowel kracht als uithoudingsvermogen worden gevraagd.
Gevolgen van deze knelpunten
De moeite die huishoudelijke activiteiten kosten, kan leiden tot:
- Frustratie en onzekerheid: Het gevoel ‘minder te kunnen’ dan voorheen.
- Overbelasting: Het doorschuiven van taken kan ervoor zorgen dat er later veel tegelijk moet worden gedaan.
- Sociale terugtrekking: Sommige mensen durven geen hulp te vragen of schamen zich voor hun situatie.
- Verlies van zelfstandigheid: Wanneer activiteiten niet meer lukken, ontstaat afhankelijkheid van anderen.
Een goede balans tussen activiteiten en rust is daarom essentieel.
De rol van ergotherapie
Een ergotherapeut helpt mensen met COPD om dagelijkse activiteiten beter uitvoerbaar te maken. Dat gebeurt onder andere door:
- Het analyseren van het huidige activiteitenpatroon
- Het zoeken naar energiezuinige werkmethoden
- Het adviseren van hulpmiddelen en voorzieningen
- Het aanleren van een efficiëntere werkstijl
- Het onderzoeken welke activiteiten prioriteit hebben
- Het ondersteunen bij het aanvragen van hulpmiddelen of voorzieningen
Het doel is altijd om mensen zo zelfstandig en comfortabel mogelijk te laten functioneren binnen hun eigen leefomgeving.
Neem vrijblijvend contact op
Merk je dat huishoudelijke taken steeds lastiger worden door COPD, of twijfel je hoe je jouw dagelijkse activiteiten het beste kunt indelen? Dan kan professionele ondersteuning helpen. Een ergotherapeut kijkt samen met jou naar jouw thuissituatie, energieverdeling en manier van uitvoeren van taken. Op basis daarvan worden praktische en haalbare oplossingen aangeboden die aansluiten bij jouw mogelijkheden.
Bij Vial Ergotherapie kun je terecht voor advies, begeleiding en gerichte training om zelfstandigheid te behouden of te vergroten. Je hebt geen verwijzing nodig. Neem gerust contact op voor meer informatie, een kennismakingsgesprek of om te bespreken wat ergotherapie voor jou kan betekenen.
